การใช้ Blockchain ในการสร้างระบบการลงคะแนนเสียงอิเล็กทรอนิกส์

4 มี.ค.
ยาว 2 นาที

โหวตแค่ปลายนิ้ว: เจาะลึก Blockchain e-Voting

ระบบเลือกตั้งยุคใหม่... ดีจริงไหมนะ?

โดย: ทีมงาน ChatStick

เคยไหมที่รู้สึกว่าการเลือกตั้งมันยุ่งยากซับซ้อน? ต้องเดินทางไปหน่วยเลือกตั้ง ใช้ปากกา ใช้บัตรกระดาษ แล้วกว่าจะนับคะแนนเสร็จก็รอลุ้นกันจนเหนื่อย! ในยุคที่ทุกอย่างขับเคลื่อนด้วยปลายนิ้วสัมผัส เราอาจตั้งคำถามว่า ทำไมการเลือกตั้งยังต้องยึดติดกับวิธีการแบบเดิมๆ วันนี้เราจะพาไปเปิดโลกใหม่ของการเลือกตั้ง กับเทคโนโลยีสุดล้ำอย่าง "Blockchain e-Voting" ที่กำลังถูกพูดถึงว่าอาจเป็นทางออกของระบบเลือกตั้งยุคใหม่! มันจะดีจริง เจ๋งจริงอย่างที่เขาว่ากันไหมนะ? หรือเป็นเพียงภาพฝันที่ยังห่างไกลจากความเป็นจริง? มาดูกัน!

ก. เลือกตั้งออนไลน์ด้วยบล็อกเชนคืออะไร? มารู้จักกันก่อน!

•

ไม่ใช่แค่โหวตออนไลน์ธรรมดา: อย่าเพิ่งคิดว่า Blockchain e-Voting ก็แค่เอาการโหวตไปไว้บนเว็บไซต์! มันลึกซึ้งกว่านั้นเยอะ เพราะหัวใจสำคัญคือการใช้ "บล็อกเชน" เทคโนโลยีสุดปลอดภัยที่เราคุ้นเคยกันดีจากคริปโตเคอร์เรนซีทั้งหลาย มาช่วยจัดการการเลือกตั้งให้โปร่งใสและน่าเชื่อถือยิ่งขึ้น

บล็อกเชนทำงานยังไง (แบบง่ายๆ):

ลองนึกภาพสมุดบัญชีขนาดมหึมา ที่ไม่ได้มีเล่มเดียวโดดๆ แต่มีสำเนานับล้านๆ เล่มกระจายอยู่ทั่วโลก! ทุกครั้งที่มีใครสักคนโหวต ข้อมูลการโหวตนั้นจะถูกบันทึกพร้อมกันลงในสมุดทุกเล่ม! ฟังดูวุ่นวาย แต่ผลลัพธ์ที่ได้คือ:

•

โคตรโปร่งใส ตรวจสอบได้: ทุกคะแนนเสียงจะถูกบันทึกไว้อย่างชัดเจน ไม่มีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงโดยพลการ และทุกคนสามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ (แน่นอนว่าต้องมีกลไกที่รักษาสิทธิ์ส่วนบุคคลด้วย!) ไม่มีใครมาแอบบิดพริ้วผลการเลือกตั้งได้ง่ายๆ!

•

ปลอดภัยขั้นสุด แฮกยากส์ แฮกเย็น: เพราะข้อมูลไม่ได้รวมศูนย์อยู่ที่จุดเดียวเหมือนระบบเดิมๆ ถ้าคิดจะโกงคะแนนเสียง ต้องทำการแก้ไขสำเนาสมุดบัญชีเป็นล้านๆ เล่มพร้อมกัน ซึ่งแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยในทางปฏิบัติ!

•

สะดวกสบายเว่อร์: ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่บ้าน ที่ทำงาน หรือกำลังเดินทางท่องเที่ยวอยู่ที่ไหนบนโลกใบนี้ ขอแค่มีอินเทอร์เน็ต คุณก็สามารถใช้สิทธิ์ลงคะแนนเสียงได้! ไม่ต้องเสียเวลาเดินทางไปต่อคิวที่หน่วยเลือกตั้ง ลดขั้นตอนที่ยุ่งยาก ประหยัดเวลาไปได้เยอะ!

สรุป: Blockchain e-Voting คือความพยายามที่จะทำให้การเลือกตั้งของเรา "แฟร์" "ชัวร์" และ "ชิล" ยิ่งขึ้นในโลกยุคดิจิทัลนั่นเอง!

ข. ย้อนรอยอดีต: e-Voting กับบล็อกเชนในไทย เริ่มต้นยังไง?

e-Voting ยุคแรกๆ ในไทย (ก่อนมีบล็อกเชน):

•

ปี 2556: ประเทศไทยเริ่มมีการศึกษาและทดลองใช้เครื่องลงคะแนนเสียงอิเล็กทรอนิกส์ในบางพื้นที่ โดยมีจุดประสงค์หลักเพื่ออำนวยความสะดวกให้กับผู้พิการในการใช้สิทธิ์เลือกตั้ง

•

ปัญหาที่เจอ: แม้จะมีความพยายามในการนำเทคโนโลยีมาใช้ แต่ก็ยังมีความกังวลเกี่ยวกับความน่าเชื่อถือและความปลอดภัยของระบบ กลัวว่าอาจจะมีการโกงหรือทุจริตได้ง่าย ทำให้การลงคะแนนด้วยบัตรกระดาษยังคงเป็นวิธีการหลักที่ใช้ในการเลือกตั้งส่วนใหญ่ในประเทศไทย

•

ความพยายามพัฒนา: ถึงแม้จะมีความกังวล แต่ก็มีความพยายามในการพัฒนาระบบ e-Voting ที่ได้มาตรฐาน โดยมีหน่วยงานอย่าง iApp Technology พัฒนาระบบ e-Voting ที่ได้รับการรับรองจากสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) โดยเน้นย้ำถึงความปลอดภัย ความโปร่งใส และการตรวจสอบได้

บล็อกเชนเข้ามาในชีวิตเรา (จนถึงในไทย):

•

จุดกำเนิด: เทคโนโลยีบล็อกเชนมีรากฐานมาจากแนวคิดการประทับเวลาเอกสารดิจิทัลตั้งแต่ปี 2534 แต่มาเป็นที่รู้จักและได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายก็ตอนที่ Bitcoin ถือกำเนิดขึ้นในปี 2551

•

ยุค Smart Contract: การมาถึงของ Ethereum และ Smart Contract ทำให้บล็อกเชนไม่ได้จำกัดอยู่แค่เรื่องเงินๆ ทองๆ อีกต่อไป แต่สามารถนำไปประยุกต์ใช้สร้างแอปพลิเคชันแบบกระจายศูนย์ (Decentralized Applications) ได้หลากหลาย

•

ในไทย: อุตสาหกรรมบล็อกเชนในประเทศไทยมีการเติบโตอย่างรวดเร็ว ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในวงการคริปโตเคอร์เรนซีเท่านั้น แต่ยังมีการนำไปประยุกต์ใช้ในหลากหลายอุตสาหกรรม หน่วยงานอย่าง depa Thailand ก็เล็งเห็นถึงศักยภาพของบล็อกเชนในการเพิ่มความโปร่งใสในระบบต่างๆ

เมื่อ e-Voting มาเจอกับบล็อกเชนในบ้านเรา (เรื่องจริงไม่อิงนิยาย!):

•

ไฮไลต์สำคัญ: ในปี 2561 พรรคประชาธิปัตย์ได้สร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่ให้กับการเมืองไทยและโลก! โดยนำเทคโนโลยีบล็อกเชน (Zcoin blockchain) มาใช้ในการเลือกตั้งหัวหน้าพรรคเป็นครั้งแรกของโลก! สมาชิกพรรคกว่าแสนคนสามารถลงคะแนนเสียงผ่านแอปพลิเคชันบนมือถือหรือคอมพิวเตอร์ได้อย่างสะดวกสบายและปลอดภัย ทุกคะแนนเสียงถูกเข้ารหัสและบันทึกลงบนบล็อกเชนอย่างโปร่งใส (และยังมีเทคนิคการแบ่งคีย์ถอดรหัสที่ซับซ้อนเพื่อความปลอดภัยขั้นสูงสุด!)

•

นักวิจัยไทยไม่แพ้ใคร: ไม่เพียงแต่ภาคการเมืองเท่านั้นที่ตื่นตัว นักวิจัยและนักพัฒนาชาวไทยก็ไม่น้อยหน้า! ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) และมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้พัฒนาแพลตฟอร์ม e-Voting บนบล็อกเชนของตัวเอง อย่าง THAIVOTE.io ของ ม.ธรรมศาสตร์ ก็เคยถูกนำไปทดลองใช้ในการเลือกตั้งกรรมการสหกรณ์มาแล้ว และได้ผลลัพธ์ที่น่าประทับใจ! สามารถนับคะแนนได้อย่างรวดเร็วภายใน 15 นาที!

ค. ทำไมถึงยังไม่เลือกตั้งออนไลน์ได้จริง? ข้อดี-ข้อเสีย คนไทยคิดยังไง?

ปัญหา & ข้อกังวลที่ต้องเคลียร์ให้ได้:

•

"ปลอดภัยจริงเหรอ?" (อีกแล้ว!): แม้ว่าบล็อกเชนจะขึ้นชื่อในเรื่องความปลอดภัยของข้อมูล แต่หลายคนก็ยังคงกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยของอุปกรณ์ที่ใช้ในการลงคะแนน (เช่น มือถือหรือคอมพิวเตอร์) ว่าจะมีความเสี่ยงต่อการถูกแฮกหรือถูกควบคุมจากภายนอกหรือไม่?

•

รองรับคนเยอะแค่ไหน? แพงรึเปล่า?: หากนำมาใช้ในการเลือกตั้งระดับประเทศที่มีผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งหลายสิบล้านคน ระบบจะสามารถรองรับปริมาณธุรกรรมจำนวนมหาศาลได้หรือไม่? และค่าใช้จ่ายในการสร้างและบำรุงรักษาระบบจะสูงเกินไปหรือไม่?

•

ความลับของคะแนนเสียง vs. ความโปร่งใส: จะรักษาสมดุลระหว่างความเป็นส่วนตัวของผู้ลงคะแนน (ที่ต้องการให้คะแนนเสียงของตนเป็นความลับ) กับความโปร่งใสและความสามารถในการตรวจสอบผลการเลือกตั้งได้อย่างไร?

•

ใครคือตัวจริง?: ระบบจะสามารถยืนยันตัวตนของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งได้อย่างไร? และจะป้องกันการสวมสิทธิ์หรือการปลอมแปลงตัวตนได้อย่างไร?

•

กฎหมายบ้านเราไม่เป็นใจนี่สิ!: ข้อนี้อาจเป็นอุปสรรคที่สำคัญที่สุด! เพราะกฎหมายเลือกตั้งของไทยในปัจจุบันยังไม่ได้เปิดช่องให้สามารถใช้วิธีการลงคะแนนเสียงทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ ทำให้ถึงแม้เทคโนโลยีจะพร้อมแค่ไหน ก็ยังไม่สามารถนำมาใช้ในการเลือกตั้งระดับประเทศได้จริง

•

"ไม่คุ้นเคย ไม่ยอมรับ": ประชาชนและนักการเมืองบางส่วนอาจยังไม่คุ้นเคยหรือไม่เชื่อมั่นในเทคโนโลยีใหม่นี้ และอาจเกิดการต่อต้านหรือความไม่ไว้วางใจในการนำมาใช้งานจริง

เสียงจากคนไทย: เห็นด้วย VS ยังไม่ชัวร์:

•

ทีมสนับสนุน: มองว่า Blockchain e-Voting นี่แหละคือ "ทางออก" ที่จะช่วยแก้ปัญหาการทุจริตการเลือกตั้ง ทำให้การเลือกตั้งมีความโปร่งใสและน่าเชื่อถือมากยิ่งขึ้น อีกทั้งยังช่วยเพิ่มความสะดวกสบายและลดค่าใช้จ่ายในการจัดการเลือกตั้งได้อีกด้วย เหมือนเป็นการ "อัปเกรด" ประเทศให้ก้าวทันโลกยุคดิจิทัล

•

ทีมยังไม่ชัวร์: ถึงแม้จะมองเห็นข้อดีหลายประการ แต่ก็ยังคงกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยของระบบ ความพร้อมทางเทคโนโลยี และที่สำคัญที่สุดคือกฎหมายที่ยังไม่รองรับ ทำให้มองว่าในปัจจุบัน Blockchain e-Voting ยังไม่ตอบโจทย์สำหรับการเลือกตั้งสาธารณะในระดับประเทศได้ 100%

ง. อนาคตของการเลือกตั้ง: เราจะได้โหวตแค่ปลายนิ้วจริงๆ ไหมนะ?

อนาคตที่สดใส (แต่ต้องลุ้น!):

•

วิจัย & พัฒนาไม่หยุดยั้ง: ศูนย์ NECTEC, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ยังคงเดินหน้าทำการวิจัยและพัฒนาแพลตฟอร์ม e-Voting บนบล็อกเชนอย่างต่อเนื่อง THAIVOTE.io ก็มีการขยายผลไปใช้งานในหลากหลายองค์กรมากขึ้นเรื่อยๆ

•

ประสบการณ์จากทั่วโลก: ตัวอย่างจากต่างประเทศ เช่น ประเทศเอสโตเนีย (ที่ใช้ระบบการลงคะแนนเสียงทางอิเล็กทรอนิกส์มาตั้งแต่ปี 2005 และนำบล็อกเชนมาใช้ในการเลือกตั้งตั้งแต่ปี 2015) หรือการทดลองใช้บล็อกเชนในการเลือกตั้งกลางเทอมในบางรัฐของสหรัฐอเมริกา ก็แสดงให้เห็นว่า Blockchain e-Voting "มันทำได้จริง" และกำลังมีการพัฒนาปรับปรุงให้ดียิ่งขึ้น

•

กฎหมายคือหัวใจสำคัญ: หากกฎหมายเลือกตั้งของประเทศไทยได้รับการแก้ไขและปรับปรุงให้สอดคล้องกับเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไป และเปิดทางให้สามารถนำระบบ e-Voting มาใช้ในการเลือกตั้งระดับชาติได้ เมื่อไหร่ เราก็อาจจะได้เห็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในวงการการเมืองไทย!

•

ใช้งานง่าย เข้าถึงได้ทุกคน: การออกแบบระบบที่ใช้งานง่าย ปลอดภัย และสามารถเข้าถึงได้สำหรับคนทุกกลุ่ม (ไม่ว่าจะเป็นเด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีความบกพร่องทางร่างกาย) เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งที่จะช่วยสร้างความเชื่อมั่นและความไว้วางใจให้กับประชาชนในการใช้งานระบบ e-Voting

สรุป:

Blockchain e-Voting ไม่ได้เป็นเพียงแค่ความฝันลมๆ แล้งๆ อีกต่อไป แต่มันคือ "นวัตกรรม" ที่มีศักยภาพอย่างมากในการปฏิวัติโลกแห่งการเลือกตั้งให้มีความโปร่งใส ยุติธรรม และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ถึงแม้ว่าในปัจจุบันจะยังคงมี "การบ้าน" อีกมากมายที่ต้องทำ แต่ด้วยความก้าวหน้าของเทคโนโลยีและความมุ่งมั่นของนักพัฒนา เราก็อาจจะได้เห็นการเลือกตั้ง "แค่ปลายนิ้ว" กลายเป็นความจริงในอนาคตอันใกล้นี้ก็เป็นได้!

#ChatStick #สติกเกอร์ไลน์ #สร้างแบรนด์ #รับวาดสติกเกอร์ #สติกเกอร์น่ารัก #รับวาดการ์ตูน #สติ๊กเกอร์แจกฟรี #EventSticker #สติ๊กเกอร์ประจำแบรนด์ #LINE #StickerLINE #รับออกแบบ #ดูแลเพจ #แจกสติกเกอร์ไลน์ #VDOMotion #ร้านค้าออนไลน์ #สร้างLINEOA