วันอินเทอร์เน็ตสากล 29 ตุลาคม: ที่มาของข้อความแรก "LO" และ 5 เรื่องน่ารู้
ลองนึกภาพห้องแล็บคอมพิวเตอร์ตอนดึกเมื่อกว่าครึ่งศตวรรษก่อน นักศึกษาคนหนึ่งพิมพ์ตัวอักษรทีละตัว อีกฝั่งหนึ่งห่างออกไปหลายร้อยกิโลเมตรมีคนถือหูโทรศัพท์รอยืนยันว่า "ได้รับแล้ว" ไม่มีใครรู้ว่าคืนนั้นจะกลายเป็นวันเกิดของสิ่งที่เราใช้ทุกวินาทีในวันนี้ และนั่นคือที่มาของ วันอินเทอร์เน็ตสากล (International Internet Day) ที่ตรงกับวันที่ 29 ตุลาคม ของทุกปี
สรุปสั้น: วันอินเทอร์เน็ตสากลตรงกับ 29 ตุลาคม เพื่อระลึกถึงคืนวันที่ 29 ตุลาคม 1969 ที่ทีมของ UCLA ส่งข้อความแรกผ่านเครือข่าย ARPANET ไปยังสแตนฟอร์ด ตั้งใจพิมพ์คำว่า "LOGIN" แต่ระบบล่มหลังตัวอักษรที่สอง ข้อความแรกของโลกออนไลน์จึงกลายเป็นแค่ "LO" ปัจจุบันมีผู้ใช้อินเทอร์เน็ตราว 6 พันล้านคนทั่วโลก
คืนวันที่ 29 ตุลาคม 1969: ข้อความแรกที่ส่งได้แค่ "LO"
เรื่องนี้เกิดขึ้นที่ห้องแล็บของศาสตราจารย์ ลีโอนาร์ด ไคลน์ร็อก (Leonard Kleinrock) แห่งมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส (UCLA) ผู้บุกเบิกแนวคิดการส่งข้อมูลเป็นแพ็กเก็ต (packet switching) ซึ่งเป็นหัวใจของอินเทอร์เน็ตในเวลาต่อมา คนที่นั่งพิมพ์คือ ชาร์ลีย์ ไคลน์ (Charley Kline) นักศึกษาในทีม ส่วนปลายทางคือ บิล ดูวอลล์ (Bill Duvall) ที่สถาบันวิจัยสแตนฟอร์ด (SRI)
แผนคือพิมพ์คำว่า LOGIN เพื่อเข้าสู่ระบบเครื่องปลายทาง ทั้งสองฝั่งคุยโทรศัพท์กันไปด้วย ไคลน์พิมพ์ L ดูวอลล์ตอบว่าได้รับแล้ว พิมพ์ O ก็ได้รับ แต่พอถึงตัว G ระบบก็ล่ม ข้อความแรกในประวัติศาสตร์เครือข่ายคอมพิวเตอร์จึงกลายเป็น "LO" ซึ่งบังเอิญคล้ายคำว่า "lo and behold" (ดูสิ!) ในภาษาอังกฤษ ทีมแก้ระบบแล้วส่งคำเต็มได้สำเร็จในคืนเดียวกัน ไคลน์ร็อกเล่าภายหลังติดตลกว่า พวกเขาน่าจะเตรียมข้อความเท่ ๆ ไว้ก่อน แต่สุดท้ายสองตัวอักษรที่ไม่ได้ตั้งใจกลับกลายเป็นตำนาน
จาก 2 จุดสู่เครือข่ายโลก: ARPANET โตขึ้นได้อย่างไร
ARPANET เป็นโครงการที่ได้รับทุนจากหน่วยงาน ARPA ของกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ เริ่มต้นในฤดูใบไม้ร่วงปี 1969 โดย UCLA เป็นจุดเชื่อมต่อ (node) แรกตั้งแต่ต้นเดือนกันยายน และ SRI เป็นจุดที่สอง หลังจากนั้นเครือข่ายก็ค่อย ๆ ขยายตัว:
ธันวาคม 1969: เพิ่มอีก 2 จุด คือ UC Santa Barbara และ University of Utah รวมเป็น 4 จุดแรกของเครือข่าย
ทศวรรษ 1970: ขยายไปยังมหาวิทยาลัยอื่น ๆ รวมถึง Harvard และ University College London ข้ามมหาสมุทรเป็นครั้งแรก
1 มกราคม 1983: วันที่เรียกว่า "flag day" ระบบทั้งหมดบน ARPANET ย้ายจากโปรโตคอลเดิม (NCP) มาใช้ TCP/IP ซึ่งยังเป็นภาษากลางของอินเทอร์เน็ตจนถึงทุกวันนี้
ถ้ามองแบบนี้ 29 ตุลาคม 1969 คือ "วันเกิด" ของการสื่อสารผ่านเครือข่าย ส่วนปี 1983 คือวันที่อินเทอร์เน็ตมีภาษาที่ทุกเครือข่ายพูดตรงกัน
อินเทอร์เน็ตไม่ใช่เว็บ: เรื่องที่หลายคนเข้าใจสลับกัน
หลายคนใช้คำว่า "อินเทอร์เน็ต" กับ "เว็บ" แทนกันได้ แต่จริง ๆ แล้วเป็นคนละอย่าง อินเทอร์เน็ตคือ "ถนน" ที่เชื่อมคอมพิวเตอร์ทั่วโลกเข้าด้วยกัน ส่วนเวิลด์ไวด์เว็บ (World Wide Web) คือ "บริการ" หนึ่งที่วิ่งอยู่บนถนนนั้น เหมือนอีเมลหรือแอปแชต
มีนาคม 1989: ทิม เบอร์เนิร์ส-ลี (Tim Berners-Lee) นักวิทยาศาสตร์ที่ CERN เขียนข้อเสนอแรกของเว็บ เพื่อให้นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกแบ่งปันข้อมูลกันได้ง่ายขึ้น
ปลายปี 1990: เว็บเซิร์ฟเวอร์และเบราว์เซอร์ตัวแรกเริ่มทำงานที่ CERN
1991: CERN เปิดซอฟต์แวร์ WWW ให้คนนอกใช้ และเบอร์เนิร์ส-ลีประกาศข่าวผ่านกลุ่มสนทนาออนไลน์
30 เมษายน 1993: CERN เปิดซอร์สโค้ดเว็บให้ใช้ได้ฟรีโดยไม่คิดค่าลิขสิทธิ์ ปีเดียวกับที่เบราว์เซอร์ Mosaic ช่วยให้คนทั่วไปเข้าถึงเว็บได้ง่ายขึ้นมาก
พูดง่าย ๆ คือ อินเทอร์เน็ตมีอายุมากกว่าเว็บราว 20 ปี และถ้าไม่มีการตัดสินใจ "แจกฟรี" ในปี 1993 โลกออนไลน์อาจไม่เติบโตเร็วอย่างที่เราเห็น
อินเทอร์เน็ตวันนี้: ตัวเลขที่น่าทึ่ง (และช่องว่างที่ยังเหลือ)
จากสองตัวอักษรเมื่อปี 1969 รายงาน Facts and Figures 2025 ของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ITU) ประเมินว่า:
ราว 6 พันล้านคน ใช้อินเทอร์เน็ตในปี 2025 หรือประมาณสามในสี่ของประชากรโลก
ยังมีอีกราว 2.2 พันล้านคน ที่ไม่ได้ออนไลน์
สัญญาณ 5G ครอบคลุมประชากรโลกราว 55% แต่ต่างกันมากระหว่างประเทศรายได้สูง (84%) กับประเทศรายได้ต่ำ (4%)
ตัวเลขชุดนี้บอกเราว่า อินเทอร์เน็ตเปลี่ยนชีวิตคนส่วนใหญ่ของโลกไปแล้ว แต่ "การเข้าถึงที่มีคุณภาพและจ่ายไหว" ยังเป็นโจทย์ใหญ่ และคลื่นลูกใหม่อย่าง AI ก็กำลังวิ่งอยู่บนถนนสายเดียวกันนี้
อยากรู้ลึกกว่านี้? ถ้าอินเทอร์เน็ตคือการปฏิวัติของคนรุ่นก่อน AI ก็คือการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของคนรุ่นเรา อีบุ๊ก The New Workforce: AI, Jobs, and the Future of Industry โดย ChatStick Team (ภาษาอังกฤษ 110 หน้า) พาไปดูว่า AI กำลังเปลี่ยนอุตสาหกรรมต่าง ๆ อย่างไร สร้างงานใหม่แบบไหน และเราควรเตรียมตัวอย่างไรในที่ทำงานยุค AI อ่านง่าย จบได้ในค่ำเดียว อ่านรีวิวฉบับเต็ม
5 ไอเดียฉลองวันอินเทอร์เน็ตสากลแบบได้ประโยชน์จริง
วันอินเทอร์เน็ตไม่จำเป็นต้องจัดงานใหญ่ ลองใช้วันที่ 29 ตุลาคมเป็นวัน "เช็กสุขภาพชีวิตออนไลน์" ของตัวเองด้วยเช็กลิสต์สั้น ๆ นี้:
อัปเดตความปลอดภัย: เปลี่ยนรหัสผ่านที่ใช้ซ้ำหลายเว็บ และเปิดการยืนยันตัวตนสองชั้น (2FA) ให้บัญชีสำคัญ
สำรองข้อมูล: แบ็กอัปรูปภาพและไฟล์งานไว้อย่างน้อยสองที่
เช็กข่าวก่อนแชร์: ฝึกดูแหล่งที่มาและหาข้อมูลยืนยันจากอย่างน้อยสองแหล่งก่อนกดแชร์
เรียนรู้ทักษะใหม่ออนไลน์: ใช้เวลา 30 นาทีลองเครื่องมือ AI หรือคอร์สฟรีสักเรื่องที่ช่วยงานของคุณ ถ้าอยากเข้าใจภาพใหญ่ว่า AI จะเปลี่ยนสายงานอย่างไร The New Workforce ที่แนะนำด้านบนเป็นจุดเริ่มต้นที่ไม่หนักเกินไป
ช่วยคนรอบตัวให้ออนไลน์อย่างมั่นใจ: สอนพ่อแม่หรือผู้สูงวัยในบ้านให้รู้ทันลิงก์หลอกลวง หรือใช้วิดีโอคอลคุยกับลูกหลาน
แล้วคุณล่ะ จำครั้งแรกที่ใช้อินเทอร์เน็ตได้ไหม?
เสียงโมเด็มหมุนต่อสาย ร้านอินเทอร์เน็ตคาเฟ่ หรือมือถือเครื่องแรกที่เล่นเน็ตได้ แต่ละรุ่นมี "LO" ของตัวเอง เล่าความทรงจำแรกกับอินเทอร์เน็ตของคุณในคอมเมนต์ แล้วแชร์บทความนี้ให้เพื่อนที่เคยรอเว็บโหลดทีละบรรทัดด้วยกันได้เลย
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
วันอินเทอร์เน็ตสากลตรงกับวันไหน?
ตรงกับวันที่ 29 ตุลาคมของทุกปี เพื่อระลึกถึงการส่งข้อความแรกผ่านเครือข่าย ARPANET จาก UCLA ไปยังสถาบันวิจัยสแตนฟอร์ดเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 1969
ข้อความแรกบนอินเทอร์เน็ตคืออะไร?
ทีมตั้งใจพิมพ์คำว่า LOGIN แต่ระบบล่มหลังตัวอักษรที่สอง ข้อความที่ส่งถึงปลายทางจึงเป็น "LO" ก่อนจะส่งคำเต็มได้สำเร็จในคืนเดียวกัน
อินเทอร์เน็ตกับเวิลด์ไวด์เว็บต่างกันอย่างไร?
อินเทอร์เน็ตคือเครือข่ายที่เชื่อมคอมพิวเตอร์ทั่วโลก (เริ่มจาก ARPANET ปี 1969) ส่วนเว็บคือบริการหนึ่งบนอินเทอร์เน็ตที่ทิม เบอร์เนิร์ส-ลี คิดค้นที่ CERN ในปี 1989 และเปิดให้ใช้ได้ฟรีในปี 1993
ปัจจุบันมีคนใช้อินเทอร์เน็ตกี่คน?
รายงานของ ITU ประเมินว่าในปี 2025 มีผู้ใช้อินเทอร์เน็ตราว 6 พันล้านคน หรือประมาณสามในสี่ของประชากรโลก และยังมีอีกราว 2.2 พันล้านคนที่ยังไม่ได้ออนไลน์
แหล่งข้อมูล: HISTORY.com – First electronic message sent over ARPANET · Smithsonian Magazine – These two small letters heralded the beginning of online communication · CERN – A short history of the Web · CircleID – 30 years ago today: the switch to TCP/IP · ITU – Facts and Figures 2025
หนังสือที่แนะนำในบทความนี้จัดทำโดยทีม ChatStick ดูอีบุ๊กทั้งหมดของเราได้ที่ ChatStick Team บน Google Play Books
ความคิดเห็น