ฝนดาวตกลีโอนิดส์ 2569 ดูกี่โมง คืน 17–18 พ.ย. + 5 เรื่องน่ารู้ของฝนดาวตกที่เร็วที่สุด

ลมหนาวเริ่มมา ฟ้าเริ่มใส และกลางเดือนพฤศจิกายนนี้มีโชว์ฟรีบนท้องฟ้าที่หลายคนรอคอย นั่นคือ ฝนดาวตกลีโอนิดส์ 2569 หรือฝนดาวตกกลุ่มดาวสิงโต ฝนดาวตกที่ขึ้นชื่อว่าเร็วที่สุดชุดหนึ่งของปี และเคยสร้างปรากฏการณ์ “ดาวตกเป็นสาย” จนคนทั้งทวีปตื่นตะลึงมาแล้ว ปีนี้ข่าวดีคือแสงจันทร์แทบไม่รบกวน ใครตื่นเช้ามืดได้ มีลุ้นเห็นดาวตกพุ่งผ่านฟ้าแน่นอน

สรุปสั้น: ฝนดาวตกลีโอนิดส์ปี 2569 ช่วงที่ดีที่สุดสำหรับคนไทยคือหลังเที่ยงคืนถึงก่อนฟ้าสางของเช้าวันที่ 17 และ 18 พฤศจิกายน ภายใต้ฟ้ามืดอาจเห็นราว 10–15 ดวงต่อชั่วโมง ดวงจันทร์ข้างขึ้นครึ่งดวงจะตกราวเที่ยงคืน จึงไม่รบกวนช่วงเช้ามืด ไม่ต้องใช้กล้อง แค่หาที่มืด นอนมองฟ้ากว้าง ๆ แล้วรอให้ตาปรับแสง

ฝนดาวตกลีโอนิดส์คืออะไร มาจากไหน

ดาวตกไม่ใช่ดาวจริง ๆ ที่ร่วงลงมา แต่คือเศษฝุ่นและหินขนาดเล็กที่ดาวหางทิ้งไว้ตามวงโคจร เมื่อโลกเคลื่อนผ่านสายธารเศษฝุ่นนี้ทุกปี เศษเหล่านั้นพุ่งเข้าชั้นบรรยากาศด้วยความเร็วสูงจนเสียดสีและลุกไหม้เป็นเส้นแสงวาบ สำหรับลีโอนิดส์ ต้นกำเนิดคือดาวหาง 55P/เทมเพล-ทัตเทิล (Tempel-Tuttle) ซึ่งโคจรรอบดวงอาทิตย์ครบรอบทุกราว 33 ปี และนิวเคลียสมีขนาดเล็กเพียงราว 3.6 กิโลเมตร

ชื่อของดาวหางมาจากนักดาราศาสตร์สองคนที่ค้นพบแยกกัน คือ วิลเฮล์ม เทมเพล ที่หอดูดาวมาร์แซย์ในฝรั่งเศส (ธันวาคม 1865) และ ฮอเรซ ทัตเทิล ที่หอดูดาวฮาร์วาร์ด (มกราคม 1866) ส่วนชื่อ “ลีโอนิดส์” มาจากจุดเรเดียนต์ หรือจุดที่ดาวตกดูเหมือนพุ่งกระจายออกมา ซึ่งอยู่ในกลุ่มดาวสิงโต (Leo) ตรงรูปแบบดาวที่หน้าตาเหมือนเครื่องหมายคำถามกลับด้าน เรียกว่า “เคียว” (Sickle)

5 เรื่องน่ารู้ของฝนดาวตกลีโอนิดส์

1. เร็วติดอันดับต้น ๆ: NASA ระบุว่าดาวตกลีโอนิดส์พุ่งเข้าชั้นบรรยากาศราว 71 กิโลเมตรต่อวินาที หรือกว่า 250,000 กิโลเมตรต่อชั่วโมง เพราะโลกพุ่ง “สวนทาง” เข้าหาสายธารฝุ่นเกือบตรง ๆ จึงมักเห็นเป็นเส้นสว่างและบางดวงทิ้งหางเรืองแสงค้างไว้

2. คืนที่ดวงดาวร่วงหล่น ปี 1833: คืน 12–13 พฤศจิกายน 1833 ลีโอนิดส์กลายเป็นพายุดาวตกครั้งใหญ่ครั้งแรกในยุคใหม่ ตัวเลขประเมินที่ยอมรับกันกว้างขวางคือสูงสุดราว 150,000 ดวงต่อชั่วโมง เหตุการณ์นี้ทำให้นักวิทยาศาสตร์หันมาศึกษาดาวตกอย่างจริงจัง

3. พายุดาวตก 1966 ที่ยังมีคนจำได้: เช้ามืด 17 พฤศจิกายน 1966 ผู้สังเกตในอเมริกาเห็นดาวตกนับพันดวงต่อนาทีในช่วงราว 15–20 นาที ภาพที่เห็นเหมือนฝนตกลงมาจริง ๆ (นักดาราศาสตร์นับเป็น “พายุดาวตก” เมื่อมีตั้งแต่ 1,000 ดวงต่อชั่วโมงขึ้นไป)

4. ไม่ใช่ทุก 33 ปีจะได้พายุ: ปี 1899 คนทั้งโลกรอพายุดาวตกแต่กลับไม่เกิด จนถูกมองว่าเป็นความผิดหวังครั้งใหญ่ของวงการดาราศาสตร์ ดาวหางเองก็ถูกมองข้ามในปี 1899 และ 1932 กว่าจะถูกพบอีกครั้งก็ปี 1965 ก่อนพายุปี 1966 พอดี ส่วนช่วงปี 1999–2001 ก็มีช่วงพีคหลายพันดวงต่อชั่วโมงให้ชาวโลกได้ชมอีกครั้ง

5. ลูกไฟและดาวตกเฉียดขอบฟ้า: ลีโอนิดส์ขึ้นชื่อเรื่องลูกไฟ (fireball) ที่สว่างกว่าดาวตกทั่วไป และดาวตกแบบ Earth-grazer ที่ลากยาวเลียดขอบฟ้าพร้อมหางหลากสี นักถ่ายภาพดาวตกบางคนยังบอกว่าลีโอนิดส์มักออกโทนเขียวสวยเป็นพิเศษ

ปี 2569 ดูได้เมื่อไร เห็นกี่ดวง

• ช่วงเวลา: ฝนดาวตกชุดนี้เริ่มมีตั้งแต่ต้นถึงปลายพฤศจิกายน แต่ช่วงพีคตามการคาดการณ์คือราว 17–18 พฤศจิกายน แหล่งข้อมูลระบุเวลาพีคต่างกันเล็กน้อย สำหรับเวลาไทย ให้ออกไปดูหลังเที่ยงคืนถึงก่อนฟ้าสางของเช้าวันอังคารที่ 17 และเช้าวันพุธที่ 18 พฤศจิกายน

• จำนวน: ปีนี้ไม่ใช่ปีพายุดาวตก ภายใต้ฟ้ามืดสนิทอาจเห็นราว 10–15 ดวงต่อชั่วโมง ในเมืองที่มีแสงไฟจะเห็นน้อยกว่านี้มาก

• ดวงจันทร์: ดวงจันทร์ข้างขึ้นครึ่งดวง (First Quarter) ตรงกับ 17 พ.ย. และจะตกราวเที่ยงคืน ช่วงเช้ามืดที่จุดเรเดียนต์ขึ้นสูงจึงฟ้ามืดกำลังดี

• โบนัส: ปีนี้ดาวพฤหัสบดีและดาวอังคารอยู่ใกล้กันในบริเวณกลุ่มดาวสิงโต และเข้าใกล้กันมากที่สุดราว 16 พ.ย. ใช้สองดวงนี้เป็นจุดสังเกตหาทิศของเรเดียนต์ได้ง่าย ๆ ทางทิศตะวันออกหลังเที่ยงคืน

ส่วนคนที่ฝันอยากเห็นพายุดาวตกแบบปี 1966 ต้องรอลุ้นช่วงที่ดาวหางเทมเพล-ทัตเทิลกลับมาใกล้ดวงอาทิตย์อีกครั้ง ซึ่งคาดว่าจะเป็นช่วงต้นปี 2031 ปีรอบ ๆ ช่วงนั้นจึงมีโอกาสได้เห็นดาวตกถี่กว่าปกติ แม้นักดาราศาสตร์จะยังรับประกันไม่ได้ว่าพายุจะเกิดจริง

อยากหากลุ่มดาวสิงโตให้เจอเร็วขึ้น? แอป Stargazers Astronomy Guide จากทีม ChatStick มีแผนที่ดาวแบบเรียลไทม์ โหมด AR ที่ให้ยกโทรศัพท์ส่องฟ้าแล้วบอกชื่อดาวและดาวเคราะห์ ส่วน Tonight's Sky บอกข้างขึ้นข้างแรม เวลาดวงจันทร์ขึ้น-ตก และแจ้งเตือนปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ที่กำลังจะมาถึง ใช้งานออฟไลน์ได้เมื่อไปดูดาวไกลเมือง ไม่มีโฆษณา (ตัวแอปเป็นภาษาอังกฤษ สำหรับ iPhone และ iPad ที่ใช้ iOS 18.4 ขึ้นไป)

Stargazers Astronomy Guide แอปแผนที่ดาวและ AR ส่องฟ้า บน App Store

ดูแอป Stargazers บน App Store

เช็กลิสต์ดูฝนดาวตก 7 ข้อสำหรับมือใหม่

1. หาที่มืด ห่างจากไฟเมืองและไฟถนน ยิ่งมืดยิ่งเห็นดาวตกจาง ๆ ได้มากขึ้น

2. เช็กเมฆและพยากรณ์อากาศก่อนออกเดินทาง เพราะเมฆบังทีเดียวก็จบ

3. ไปถึงก่อนเวลาสักหน่อย ปิดหน้าจอแล้วให้ตาปรับกับความมืดราว 20–30 นาที

4. นอนหงายหันปลายเท้าไปทางทิศตะวันออก มองฟ้ากว้าง ๆ ไม่ต้องจ้องที่กลุ่มดาวสิงโตอย่างเดียว ดาวตกที่อยู่ห่างจากเรเดียนต์จะดูยาวและสวยกว่า

5. เตรียมเสื่อ ผ้าห่ม เสื้อกันหนาว และยากันยุง ช่วงเช้ามืดหน้าหนาวบนดอยหรือในทุ่งเย็นกว่าที่คิด

6. ถ้าต้องดูโทรศัพท์ ให้ลดความสว่างหรือใช้โหมดแสงแดง (red light mode) เพื่อไม่ให้ตาที่ปรับแล้วเสียไป แอปดูดาวหลายตัว รวมถึง Stargazers มีโหมดนี้ให้

7. อยากถ่ายภาพ ใช้ขาตั้งกล้อง เลนส์มุมกว้าง เปิดรับแสงนาน ๆ แล้วถ่ายต่อเนื่อง แล้วค่อยมาเลือกเฟรมที่ติดดาวตกทีหลัง

เคล็ดลับสุดท้ายคือความอดทน ดาวตกมักมาเป็นช่วง ๆ บางทีเงียบไปสิบนาทีแล้วมาติดกันสองสามดวง ลองชวนเพื่อนหรือครอบครัวไปนับแข่งกันว่าใครเห็นมากกว่า จะสนุกขึ้นอีกเยอะ

คุณจะไปดูฝนดาวตกที่ไหน?

เคยเห็นดาวตกลูกไฟสว่างวาบกับตาตัวเองไหม หรือมีจุดดูดาวลับ ๆ ที่อยากแนะนำให้เพื่อน ๆ? เล่าให้ฟังในคอมเมนต์ได้เลย และถ้าบทความนี้มีประโยชน์ อย่าลืมแชร์ให้แก๊งที่ชอบตื่นเช้ามืดไปลุ้นดาวตกด้วยกัน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ฝนดาวตกลีโอนิดส์ 2569 ดูวันไหน กี่โมง?

สำหรับประเทศไทย ช่วงที่ดีที่สุดคือหลังเที่ยงคืนถึงก่อนฟ้าสางของเช้าวันที่ 17 และ 18 พฤศจิกายน 2569 เพราะจุดเรเดียนต์ในกลุ่มดาวสิงโตขึ้นจากขอบฟ้าราวเที่ยงคืนและสูงที่สุดตอนใกล้รุ่ง

ต้องใช้กล้องโทรทรรศน์หรือกล้องสองตาไหม?

ไม่ต้อง ฝนดาวตกดูด้วยตาเปล่าดีที่สุด เพราะดาวตกกระจายไปทั่วฟ้า กล้องที่มีมุมมองแคบจะทำให้พลาดมากกว่าเห็น

ปีนี้จะมีพายุดาวตกแบบปี 1966 ไหม?

ไม่มีการคาดการณ์พายุดาวตกในปี 2569 คาดว่าจะเห็นราว 10–15 ดวงต่อชั่วโมงภายใต้ฟ้ามืด โอกาสลุ้นอัตราที่สูงขึ้นจะอยู่ในช่วงปีใกล้ ๆ กับที่ดาวหางเทมเพล-ทัตเทิลกลับมาในราวปี 2031

ดาวตกลีโอนิดส์อันตรายหรือตกถึงพื้นโลกไหม?

ไม่อันตราย เศษฝุ่นจากดาวหางส่วนใหญ่มีขนาดเล็กมากและเผาไหม้หมดในชั้นบรรยากาศสูงจากพื้นหลายสิบกิโลเมตร สิ่งที่เราเห็นคือแสงจากการลุกไหม้นั้นเอง

แหล่งข้อมูล: NASA Science – Leonids · EarthSky – Leonid meteor shower 2026 · Space.com – Leonid meteor shower 2026 · Thai PBS – ฝนดาวตกลีโอนิดส์ (ข้อมูล สดร.)

แอป Stargazers Astronomy Guide ที่แนะนำในบทความนี้พัฒนาโดยทีม ChatStick ดูแอปอื่น ๆ ของเราทั้งหมดได้ที่ หน้านักพัฒนา ChatStick บน App Store