top of page

Red Planet Day 28 พ.ย.: ย้อนรอย Mariner 4 กับ 7 เรื่องน่ารู้ของดาวอังคาร

10 ชั่วโมงที่ผ่านมา
ยาว 2 นาที

Red Planet Day หรือ “วันดาวอังคาร” เวียนมาอีกครั้งในวันเสาร์ที่ 28 พฤศจิกายน 2026 หลายคนอาจไม่เคยได้ยินชื่อวันนี้ แต่เบื้องหลังมันคือเรื่องราวสุดลุ้นของยานอวกาศหนักราว 260 กิโลกรัม ที่เดินทางไกลกว่าเจ็ดเดือนเพื่อถ่ายภาพระยะใกล้ของดาวเคราะห์ดวงอื่นได้เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์มนุษย์

บทความนี้จะพาย้อนดูว่าทำไมวันนี้ถึงสำคัญ ภาพชุดแรกเปลี่ยนความเชื่อเรื่อง “มนุษย์ดาวอังคาร” ไปอย่างไร พร้อมเรื่องน่ารู้ของดาวเคราะห์สีแดงที่หยิบไปเล่าต่อในวงข้าวได้สบาย ๆ

สรุปสั้น: Red Planet Day ตรงกับวันที่ 28 พฤศจิกายนของทุกปี เพื่อรำลึกถึงการปล่อยยาน Mariner 4 ของ NASA เมื่อ 28 พ.ย. 1964 ยานลำนี้บินผ่านดาวอังคารเมื่อ 14 ก.ค. 1965 และส่งภาพระยะใกล้ของดาวเคราะห์ดวงอื่นกลับมาได้เป็นครั้งแรก ปี 2026 จึงครบรอบ 62 ปีของการเริ่มต้นยุคสำรวจดาวอังคาร

Red Planet Day คืออะไร ทำไมต้อง 28 พฤศจิกายน

Red Planet Day เป็นวันเฉลิมฉลองแบบไม่เป็นทางการ (ไม่ใช่วันหยุด) ที่คนรักอวกาศทั่วโลกใช้เป็นโอกาสเรียนรู้เรื่องดาวอังคาร วันที่ถูกเลือกคือวันที่ยาน Mariner 4 ทะยานขึ้นจากแหลมคะแนเวอรัล รัฐฟลอริดา ด้วยจรวด Atlas-Agena D เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 1964

ที่น่าสนใจคือไม่มีใครรู้แน่ชัดว่าใครเริ่มตั้งวันนี้ขึ้นมา แต่มันถูกส่งต่อผ่านปฏิทินวันพิเศษและแฮชแท็ก #RedPlanetDay จนกลายเป็นธรรมเนียมของแฟนอวกาศ ส่วนฉายา “ดาวเคราะห์สีแดง” มาจากสีคล้ายสนิมของพื้นผิว ซึ่งเกิดจากแร่เหล็กออกไซด์ปริมาณมากในดินของดาวอังคาร

Mariner 4: ยานที่เกือบไม่ได้ออกเดินทาง

ปี 1964 NASA ไม่ได้ส่งยานไปดาวอังคารแค่ลำเดียว แต่ส่ง “ฝาแฝด” สองลำ ลำแรกคือ Mariner 3 ออกเดินทางวันที่ 5 พฤศจิกายน 1964 แต่ฝาครอบหัวจรวดไม่ยอมแยกตัวออก แผงโซลาร์เซลล์จึงกางไม่ได้ ยานลำนั้นกลายเป็นวัตถุไร้พลังงานที่ลอยไปโคจรรอบดวงอาทิตย์

ทีมงานแก้ปัญหาอย่างเร่งด่วนด้วยการเปลี่ยนมาใช้ฝาครอบแบบโลหะทั้งชิ้น และเพียงราวสามสัปดาห์ต่อมา Mariner 4 ก็ขึ้นสู่อวกาศได้สำเร็จ เส้นทางของภารกิจโดยสรุปเป็นแบบนี้

  • 28 พ.ย. 1964 – ปล่อยยานจากแหลมคะแนเวอรัล

  • 5 ธ.ค. 1964 – ปรับเส้นทางเพียงครั้งเดียว ให้บินผ่านดาวอังคารในระยะที่ต้องการ

  • 14 ก.ค. 1965 – หลังเดินทาง 228 วัน ยานบินผ่านดาวอังคารที่ระยะใกล้สุดราว 9,846 กิโลเมตร

  • 31 ธ.ค. 1967 – NASA ติดต่อกับยานเป็นครั้งสุดท้าย รวมเวลาทำงานกว่า 3 ปี

ภาพแรกที่ “ระบายสีด้วยมือ” และข่าวที่ทำให้ความฝันสลาย

ระหว่างบินผ่าน Mariner 4 ถ่ายภาพได้ 21 ภาพเต็ม กับอีกบางส่วนของภาพที่ 22 แล้วทยอยส่งกลับโลก สัญญาณที่ออกจากยานมีกำลังเพียง 10 วัตต์ พอเดินทางมาถึงจานรับสัญญาณยักษ์ของเครือข่าย Deep Space Network บนโลก ก็เหลือแรงน้อยจนแทบวัดไม่ได้

เรื่องที่หลายคนชอบที่สุดคือ ทีมงานที่ JPL ตื่นเต้นจนรอคอมพิวเตอร์ประมวลผลภาพไม่ไหว จึงพิมพ์ข้อมูลตัวเลขออกมาเป็นแถบกระดาษ แล้วใช้สีชอล์กระบายตามค่าความมืดสว่างทีละช่อง ผลลัพธ์คือภาพดิจิทัลจากอวกาศที่เป็นทั้งข้อมูลวิทยาศาสตร์และงานศิลปะในคราวเดียว

แต่สิ่งที่ภาพบอกกลับทำให้หลายคนผิดหวัง ดาวอังคารไม่มีคลองหรืออารยธรรมอย่างที่นิยายเคยวาดไว้ มีแต่หลุมอุกกาบาตเต็มพื้นผิวคล้ายดวงจันทร์ ยานยังพบว่าบรรยากาศเบาบางมาก (หนาแน่นราว 1 ใน 100 ของโลก) และอุณหภูมิพื้นผิวตอนกลางวันที่วัดได้ต่ำราว -100 องศาเซลเซียส ข้อมูลนี้ทำให้วิศวกรรู้ว่ายานลงจอดในอนาคตต้องมีจรวดชะลอความเร็ว ใช้ร่มชูชีพอย่างเดียวไม่พอ

ถึงจะ “ทำลายฝัน” แต่ Mariner 4 คือจุดเริ่มต้นของยุคที่มีข้อมูลจริงแทนการคาดเดา และปูทางให้ยานโคจร ยานลงจอด และรถสำรวจรุ่นต่อ ๆ มา จนถึง Curiosity และ Perseverance ที่ยังทำงานอยู่บนดาวอังคารทุกวันนี้

อยากรู้ลึกกว่านี้? Mariner 4 คือหนึ่งฉากสำคัญในยุค “การแข่งขันอวกาศ” ระหว่างสหรัฐฯ กับสหภาพโซเวียต ถ้าอยากเห็นภาพรวมตั้งแต่จรวดยุคแรก สปุตนิก โครงการอะพอลโล ไปจนถึงยุคที่คู่แข่งหันมาร่วมมือกันบนสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) ลองอ่าน Cosmic Rivals: The Saga of the Space Race อีบุ๊กภาษาอังกฤษ 156 หน้าจาก ChatStick Team บน Google Play Books เนื้อหากระชับ อ่านจบได้ในไม่กี่ชั่วโมง และได้ฝึกภาษาอังกฤษไปพร้อมกัน
ปกหนังสือ Cosmic Rivals: The Saga of the Space Race โดย ChatStick Team
Cosmic Rivals: The Saga of the Space Race – ChatStick Team (Google Play Books)

7 เรื่องน่ารู้ของดาวอังคาร เล่าต่อได้ทันที

  1. สีแดงมาจาก “สนิม” – ดินของดาวอังคารมีแร่เหล็กที่ถูกออกซิไดซ์ จึงมองเห็นเป็นสีส้มแดง

  2. หนึ่งวันยาวกว่าโลกนิดเดียว – วันบนดาวอังคารเรียกว่า “โซล” (sol) ยาวประมาณ 24 ชั่วโมง 40 นาที

  3. หนึ่งปียาว 687 วันของโลก – เกือบสองเท่าของหนึ่งปีบนโลก

  4. น้ำหนักหายไปเกินครึ่ง – แรงโน้มถ่วงราว 38% ของโลก คนที่หนัก 75 กิโลกรัมจะชั่งได้ราว 28 กิโลกรัม

  5. ภูเขาไฟใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ – Olympus Mons สูงราวสามเท่าของยอดเขาเอเวอเรสต์ ฐานกว้างพอ ๆ กับรัฐแอริโซนาทั้งรัฐ

  6. หุบเขาที่ทำให้แกรนด์แคนยอนดูเล็ก – Valles Marineris ทอดยาวราว 4,000 กิโลเมตร ยาวกว่าแกรนด์แคนยอนกว่า 10 เท่า

  7. ดวงจันทร์ชื่อ “ความกลัว” กับ “ความสยอง” – Phobos และ Deimos ถูกค้นพบในปี 1877 ตั้งชื่อตามบุตรของเทพแห่งสงคราม และ Phobos กำลังเคลื่อนเข้าใกล้ดาวอังคารเรื่อย ๆ อาจชนหรือแตกสลายในอีกราว 50 ล้านปี

ไอเดียฉลอง Red Planet Day แบบง่าย ๆ ที่บ้านหรือในห้องเรียน

  • ชั่งน้ำหนักแบบดาวอังคาร: เอาน้ำหนักตัวคูณ 0.38 แล้วให้เด็ก ๆ เดาก่อนว่าจะเหลือเท่าไร สนุกและได้ฝึกคณิตไปในตัว

  • ระบายสีแบบทีม Mariner 4: ทำตารางตัวเลข 0–9 แทนความมืดสว่าง แล้วให้ระบายสีตามตัวเลข จะเข้าใจทันทีว่าภาพดิจิทัลก็คือ “ตัวเลข” ที่แปลงเป็นภาพ

  • เปิดคลังภาพจริงของ NASA: ดูภาพชุดแรกจาก Mariner 4 เทียบกับภาพสีจากรถสำรวจยุคใหม่ เห็นพัฒนาการกว่า 60 ปีในไม่กี่คลิก

  • ย้อนไปหาคนที่เริ่มส่องฟ้า: ถ้าลูกหลานติดใจดาราศาสตร์ เล่าต่อถึงกาลิเลโอ ผู้พัฒนากล้องโทรทรรศน์ให้ดีขึ้นและเปลี่ยนวิธีที่มนุษย์มองท้องฟ้า อ่านเรื่องของเขาได้ใน Galileo Galilei: Stars, Science, and the Church ของ ChatStick Team บน Google Play Books

ถ้ามีตั๋วไปดาวอังคาร คุณจะไปไหม?

Mariner 4 ใช้เวลาเดินทาง 228 วันกว่าจะได้เห็นดาวอังคารแค่ไม่กี่นาที ถ้าวันหนึ่งมีเที่ยวบินพามนุษย์ไปดาวอังคารจริง คุณอยากเป็นผู้โดยสาร หรือขอเป็นคนดูถ่ายทอดสดอยู่บนโลก? พิมพ์คำตอบไว้ในคอมเมนต์ แล้วแชร์บทความนี้ให้เพื่อนที่ชอบเรื่องอวกาศ เพื่อเล่าเรื่อง Red Planet Day ต่อกันในวันที่ 28 พฤศจิกายนนี้

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Red Planet Day ตรงกับวันไหน?

ตรงกับวันที่ 28 พฤศจิกายนของทุกปี ในปี 2026 ตรงกับวันเสาร์ เป็นวันรำลึกแบบไม่เป็นทางการ ไม่ใช่วันหยุดราชการ

เพราะดินและฝุ่นบนพื้นผิวมีแร่เหล็กออกไซด์ในปริมาณมาก ซึ่งคล้ายสนิมเหล็ก ทำให้เมื่อมองจากโลกหรือจากยานสำรวจจะเห็นเป็นสีส้มแดง

ไม่ได้ลงจอด Mariner 4 เป็นยานแบบบินผ่าน (flyby) ที่ถ่ายภาพและเก็บข้อมูลขณะบินผ่านดาวอังคาร ส่วนการลงจอดสำเร็จครั้งแรกของ NASA มาจากโครงการ Viking ในปี 1976

Mars มาจากชื่อเทพแห่งสงครามของโรมัน ดวงจันทร์บริวารทั้งสองดวงคือ Phobos และ Deimos จึงถูกตั้งชื่อตามบุตรของเทพสงครามในตำนานกรีก-โรมันไปด้วย

หนังสือที่แนะนำในบทความนี้เป็นผลงานของทีม ChatStick ดูหนังสือทั้งหมดของ ChatStick Team ได้ที่ Google Play Books

โพสต์ที่คล้ายกัน

ดูทั้งหมด
จิมิ เฮนดริกซ์ ครบ 84 ปีชาตกาล (27 พ.ย.): 7 เรื่องน่ารู้ของเทพกีตาร์กลับหัว

จิมิ เฮนดริกซ์ เกิด 27 พ.ย. 1942 ปีนี้ครบ 84 ปี รวม 7 เรื่องน่ารู้ ตั้งแต่กีตาร์กลับหัว ไฟลุกที่ Monterey เพลงชาติที่ Woodstock จนถึงแฟลตติดบ้านฮันเดลในลอนดอน

 
 
 
รางวัลโนเบลครบ 125 ปี: 7 เรื่องน่ารู้ก่อนวันโนเบล 10 ธ.ค.

รางวัลโนเบลครบ 125 ปีในปี 2569 ย้อนที่มาจากพินัยกรรมของอัลเฟรด โนเบล ผู้ชนะกลุ่มแรกปี 1901 ตำนานพ่อค้าแห่งความตาย และทำไมไอน์สไตน์ไม่ได้โนเบลจากสัมพัทธภาพ

 
 
 
ที่มาวันคริสต์มาส: ทำไมต้อง 25 ธ.ค. + 5 เรื่องน่ารู้ ซานตา ต้นคริสต์มาส รูดอล์ฟ

ไขที่มาวันคริสต์มาส ทำไมต้อง 25 ธันวาคม ต้นคริสต์มาสดังเพราะใคร ซานตาคลอสและรูดอล์ฟมาจากไหน พร้อมเช็กลิสต์เตรียมตัว 36 วันก่อนคริสต์มาส 2569

 
 
 

ความคิดเห็น


LearnSpace_Set_M4-6.png
LearnSpace_Set_IELTS_3free2.png
Recent Posts
LearnSpace_Set_CUTEP_3free2.png
c24f0332fa3b87f8a304140403b893510_64100212_210625.jpg
HSKVocab5000_PichitTukRadab_cover_front_1748x2480.jpg
LearnSpace_Set_P4-6.png
5.png
4.png
Button Event สติกเกอร์.png
2.png
Button ChatStick Market.png
bottom of page