วันออกพรรษา 2569 ตรงกับวันไหน? ที่มา ตักบาตรเทโว และ 7 ประเพณีทั่วไทยที่น่ารู้

พอฝนเริ่มซา ลมหนาวเริ่มแตะปลายจมูก คนไทยหลายบ้านก็รู้ทันทีว่าอีกไม่นานจะถึง วันออกพรรษา 2569 ซึ่งปีนี้ตรงกับวันจันทร์ที่ 26 ตุลาคม 2569 ช้ากว่าปีที่แล้วเกือบสามสัปดาห์ (ปี 2568 ตรงกับ 7 ตุลาคม) เพราะวันพระและวันสำคัญทางพุทธศาสนาของไทยนับตามปฏิทินจันทรคติ ไม่ใช่ปฏิทินสากล วันนี้ ChatStick เลยชวนมาย้อนดูว่าวันออกพรรษามีที่มาอย่างไร ทำไมต้องตักบาตรเทโว และแต่ละภาคมีประเพณีอะไรที่น่าไปดูสักครั้ง

สรุปสั้น: วันออกพรรษา 2569 ตรงกับวันจันทร์ที่ 26 ต.ค. 2569 (ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11) เป็นวันที่พระสงฆ์จำพรรษาครบ 3 เดือน หรือ "วันมหาปวารณา" ส่วนตักบาตรเทโวนิยมทำวันถัดมา คือแรม 1 ค่ำ เดือน 11 (27 ต.ค. 2569) จากนั้นจะเข้าสู่ฤดูทอดกฐินไปจนถึงกลางเดือน 12

วันออกพรรษาคืออะไร ทำไมจึงเรียกว่า "วันมหาปวารณา"

ช่วงฤดูฝน พระสงฆ์ในพุทธศาสนาเถรวาทจะอยู่ประจำที่วัดใดวัดหนึ่งเป็นเวลา 3 เดือน เรียกว่า "การจำพรรษา" เริ่มตั้งแต่วันเข้าพรรษา (แรม 1 ค่ำ เดือน 8) และสิ้นสุดในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 ซึ่งก็คือวันออกพรรษานั่นเอง

จุดเด่นของวันนี้คือพิธี "ปวารณา" ที่พระสงฆ์เปิดโอกาสให้เพื่อนภิกษุว่ากล่าวตักเตือนข้อบกพร่องของตนได้อย่างเต็มที่ เพื่อนำไปปรับปรุงตัว จึงมีอีกชื่อหนึ่งว่า วันมหาปวารณา ถ้าลองคิดแบบคนยุคนี้ ก็คล้ายการทำ "feedback session" ที่ทุกคนยินดีรับฟังคำติอย่างเปิดใจ ซึ่งเป็นแนวคิดที่เราเอามาใช้ในชีวิตประจำวันได้ดีเลยทีเดียว

เกร็ดน่ารู้: พระสงฆ์ที่จำพรรษาครบและปวารณาแล้ว จะได้รับข้อผ่อนผันทางพระวินัย 5 ประการ เช่น เดินทางไปที่ต่าง ๆ ได้โดยไม่ต้องบอกลา และเก็บจีวรไว้เกินกว่าที่กำหนดได้

ตักบาตรเทโว และที่มาของ "ข้าวต้มลูกโยน"

ชื่อเต็มคือ "ตักบาตรเทโวโรหณะ" แปลว่าการเสด็จลงจากเทวโลก ตามพุทธประวัติ ในพรรษาหนึ่งพระพุทธเจ้าเสด็จขึ้นไปจำพรรษาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์เพื่อแสดงธรรมโปรดพระพุทธมารดา เมื่อออกพรรษาจึงเสด็จกลับลงมายังโลกมนุษย์ ผู้คนจำนวนมากพากันมารอรับเสด็จและใส่บาตร

ด้วยความที่ผู้คนแน่นขนัดจนเข้าไม่ถึงพระ ชาวบ้านจึงห่อข้าวด้วยใบไม้แล้วโยนลงบาตร กลายเป็นที่มาของ ข้าวต้มลูกโยน ข้าวเหนียวห่อใบมะพร้าวหรือใบเตยไว้หางยาว ๆ ที่เราเห็นกันทุกปีจนถึงวันนี้ ปัจจุบันหลายวัดจัดตักบาตรเทโวในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ซึ่งปีนี้ตรงกับวันอังคารที่ 27 ตุลาคม 2569 แต่บางวัดก็จัดในวันออกพรรษา จึงควรเช็กกำหนดการกับวัดใกล้บ้านอีกครั้ง

7 ประเพณีออกพรรษาจากทั่วไทยที่ควรรู้จัก

ความน่าสนใจของออกพรรษาคือแต่ละท้องถิ่นมีวิธีเฉลิมฉลองของตัวเอง ทั้งบนบก บนน้ำ และใต้แสงไฟ

1. ไหลเรือไฟ (ภาคอีสาน): เรือที่ประดับไฟเป็นลวดลายงดงามล่องไปตามแม่น้ำโขง โดยเฉพาะที่นครพนมและหนองคาย บางพื้นที่ยังมีการลอยกระทงสายควบคู่กันด้วย

2. ชักพระ (ภาคใต้): อัญเชิญพระพุทธรูปขึ้นบุษบกแล้วชักลากไปตามถนน หรือแห่ทางน้ำด้วยเรือพนม เป็นภาพที่คึกคักและมีสีสันมาก

3. รับบัว/โยนบัว (สมุทรปราการ): จัดในวันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 11 ชาวบ้านโยนดอกบัวให้เรือที่อัญเชิญหลวงพ่อโตล่องผ่าน

4. ตักบาตรพระร้อย (ปทุมธานี): พระสงฆ์จำนวนมากพายเรือมารับบิณฑบาตจากชาวบ้านริมน้ำ สะท้อนวิถีชีวิตคนลุ่มเจ้าพระยา

5. ปอยออกหว่า (ภาคเหนือ): ประเพณีของชาวไทใหญ่ ประดับโคมไฟและจุดประทีปเพื่อรับเสด็จพระพุทธเจ้าตามความเชื่อ

6. จุดประทีป/ไต้น้ำมัน: พบได้หลายภาค โดยเฉพาะภาคอีสานที่จุดไฟต่อเนื่องหลายวัน เป็นสัญลักษณ์ของแสงสว่างแห่งธรรม

7. ทอดกฐิน: เริ่มได้ตั้งแต่แรม 1 ค่ำ เดือน 11 ไปจนถึงกลางเดือน 12 เป็นช่วงที่หลายครอบครัวและองค์กรรวมตัวกันทำบุญถวายผ้ากฐินแด่พระสงฆ์ที่จำพรรษาครบ

นอกจากนี้ ริมแม่น้ำโขงยังมีความเชื่อเรื่องพญานาคที่ผูกพันกับคืนออกพรรษามาอย่างยาวนาน ทำให้นาคกลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ที่คนนึกถึงคู่กับเทศกาลนี้

อยากส่งความสุขช่วงออกพรรษาแบบมีกลิ่นอายไทย? ทีม ChatStick ทำแอป Hanuman Thai Stickers สติกเกอร์ออริจินัลวาดมือ 108 แบบใน 9 ชุดธีม มีทั้งชุด Thai Fantasy (นาค กินรี ครุฑ) และชุด Spirits & Decorations (ดอกบัว กระทง โคมไฟ) ที่เข้ากับบรรยากาศเทศกาลพอดี ส่งได้ใน iMessage ผ่านคีย์บอร์ดสติกเกอร์ และค้นหาได้ทั้งไทยและอังกฤษ ดาวน์โหลดฟรีบน App Store

แอป Hanuman Thai Stickers สติกเกอร์หนุมานและตำนานไทยจาก ChatStick

ดาวน์โหลด Hanuman Thai Stickers ฟรี

เช็กลิสต์เตรียมตัวทำบุญออกพรรษา + ไอเดียส่งคำอวยพร

• เช็กวันและเวลา: ถามวัดใกล้บ้านว่าจัดตักบาตรเทโววันที่ 26 หรือ 27 ต.ค. และเริ่มกี่โมง

• เตรียมของใส่บาตร: ข้าวต้มลูกโยน ข้าวสวย อาหารแห้ง หรือน้ำดื่ม เลือกของที่พระฉันได้จริงและไม่เน่าเสียง่าย

• แต่งกายสุภาพ: โทนสีขาวหรือสีสุภาพ สวมรองเท้าที่ถอดง่าย

• วางแผนเที่ยวงานประเพณี: ถ้าอยากชมไหลเรือไฟหรือชักพระ ควรจองที่พักล่วงหน้า เพราะช่วงนี้นักท่องเที่ยวเยอะ

• ส่งคำอวยพรถึงคนที่รัก: เช่น "ออกพรรษานี้ ขอให้ใจสว่างไสวเหมือนแสงประทีป" หรือ "ขอให้บุญที่ทำร่วมกันส่งให้ทุกคนสุขภาพแข็งแรง" จับคู่กับสติกเกอร์ดอกบัวหรือโคมไฟก็ช่วยให้ข้อความอบอุ่นขึ้น

สำหรับร้านค้า วัด หรือองค์กรที่อยากมีสติกเกอร์ไลน์ของตัวเองไว้ส่งความสุขตามเทศกาลไทยตลอดปี ทั้งออกพรรษา ลอยกระทง และปีใหม่ ทีม ChatStick รับออกแบบสติกเกอร์ LINE และมาสคอตแบรนด์ สอบถามรายละเอียดได้ทาง LINE Official Account

ปรึกษาทำสติกเกอร์ LINE กับ ChatStick

ชวนคุย: ออกพรรษาปีนี้คุณจะไปไหน?

บ้านคุณมีประเพณีออกพรรษาแบบไหนที่คนต่างถิ่นอาจยังไม่รู้จัก? หรือเคยไปชมไหลเรือไฟ ชักพระ หรือรับบัวมาแล้ว เล่าให้เราฟังในคอมเมนต์ได้เลย และอย่าลืมแชร์บทความนี้ให้เพื่อนที่กำลังวางแผนทำบุญช่วงปลายเดือนตุลาคม

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

วันออกพรรษา 2569 ตรงกับวันไหน?

ตรงกับวันจันทร์ที่ 26 ตุลาคม 2569 ซึ่งเป็นวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 ตามปฏิทินจันทรคติไทย

ตักบาตรเทโว 2569 ทำวันไหน?

นิยมจัดในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 คือวันอังคารที่ 27 ตุลาคม 2569 แต่บางวัดจัดในวันออกพรรษา ควรตรวจสอบกับวัดที่จะไปอีกครั้ง

วันออกพรรษากับวันมหาปวารณาคือวันเดียวกันไหม?

ใช่ วันมหาปวารณาเป็นอีกชื่อของวันออกพรรษา มาจากพิธีปวารณาที่พระสงฆ์เปิดโอกาสให้กันและกันตักเตือนข้อบกพร่องได้

ทอดกฐินทำได้ช่วงไหน?

ทำได้ตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ไปจนถึงกลางเดือน 12 รวมประมาณหนึ่งเดือนหลังออกพรรษา

แหล่งข้อมูล: Thai PBS: ประวัติ ความสำคัญ วันออกพรรษา | ฐานเศรษฐกิจ: วันออกพรรษา 2569 | ฐานเศรษฐกิจ: ตักบาตรเทโว 2569

แอปและบริการที่แนะนำในบทความนี้เป็นผลงานของทีม ChatStick ดูแอปทั้งหมดได้ที่ ChatStick บน App Store และบริการออกแบบสติกเกอร์ได้ที่ ChatStick Design LINE Sticker